’Uyandım, seslenmek istedim ağzımı açamadım bile. Böyle sanki üzerime bir şey bastırıyormuş gibi oldu, kıpırdayamadım’’
Tecrübe edenlerin bildiği üzere halk arasında karabasan olarak adlandırılan bu deneyim korku ve endişe vericidir. Literatürde uyku felci olarak anılan bu durumun oluş sebebi bilinmez. Diğer taraftan tehlike arz eden bir durum olmadığı ve herhangi kötü bir durumun habercisi olmadığı bilinir. Uykudan uyanma veya uykuya dalma sürecinde olabileceği gibi birkaç saniye veya birkaç dakika sürebilir.
Uykunun REM evresinde vücut paralize olur, bazen bu durum diğer uyku evrelerine de yayılır. Vücut paralize halindeyken uyanırsanız vücudunuzu hareket ettiremediğinizi ve konuşamadığınızı deneyimlersiniz. Ayrıca bu durum halüsinasyonlarda içerebilir. Hatta bazen nefessiz kalır ve göğüs üzerinde ağır bir baskı hissedebilirsiniz. Uyku felcinin bilinen fiziksel açıklaması budur.
Uyku felcinin genetik alt yapısı olduğu bilinmekle beraber, insanlar hayat boyu bir veya iki kez uyku felcini deneyimliyor, bazı insanlar ise bu durumu sık sık yaşıyor. Uyku döngüleri bozuk, travma, kaygı ya da depresyon geçiren kimselerin uyku felci yaşama olasılıkları daha fazla olabilir.
Bizim kültürümüzde uyku felcine bir sürü anlam yüklendiğinden ve çocukluğumdan beri çevremden birçok korkunç karabasan hikayesi dinlediğimden, başıma gelecek diye, eskiden hayli korkardım.
Sonra, bu bilgilere sahip olmadığım dönemlerde, ben de yaşadım karabasanı ve gerçekten dehşet vericiydi. Bilgi sahibi iken de sakin ve vakur bir edayla karşılayacağımı sanmıyorum. Zira mantıklı düşünecek bir zaman aralığı değil. Ne olduğunu anlamlandırana kadar zaten bitiyor. Yine deneyimlesem yine rahatsızlık verecektir; sadece artık olmasından korkmuyorum. Benim gibi çocukluktan kalma yanlış bilgilere sahip olanlar varsa umarım bu bilgiler onları bir nebze rahatlatır.
Diğer taraftan, yaşamın herhangi bir döneminde uyku felci yaşarsanız ve sıklıkla tekrar ederse, bir uzmana başvurmanızda fayda var.